درمان زخم سوختگی؛ علائم، انواع سوختگی و بهترین روش های درمان
زخم سوختگی چیست؟
سوختگی چند درجه دارد؟
آیا همه سوختگی ها نیاز به مراجعه به پزشک دارند؟
بهترین روش درمان زخم سوختگی چیست؟
چه زمانی سوختگی خطرناک محسوب می شود؟
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده دچار سوختگی شده اید، احتمالا این سوالات باریتان پیش آمده است.
تا انتهای این مقاله همراه ما باشید تا به تمامی این پرسش ها پاسخ دهیم.
زخم سوختگی چیست؟
سوختگی نوعی آسیب به پوست و بافت های زیرین است که در اثر انتقال انرژی به بدن ایجاد می شود.
این انرژی می تواند به شکل گرما، مئپواد شیمیایی، الکتریسیته، اصطکاک یا تشعشعات باشد.
شدت سوختگی از قرمزی ساده پوست تا تخریب عمیق عضلات و استخوان متفاوت است و بر همین اساس، درمان آن نیز متفاوت خواهد بود.
انواع سوختگی براساس عوامل ایجاد کننده:
برخلاف زخم بستر یا زخم دیابتی، علت سوختگی به یک یا دو عامل بستگی ندارد و می تواند به دلایل مختلف و متفاوتی ایجاد شود.
سوختگی حرارتی (Thermal Burn)
شایع ترین انواع سوختگی معمولا بر اثر:
- آب جوش
- بخار
- مایعات داغ
- آتش
- اجسام داغ
- مواد شیمیایی
- الکتریسیته
ایجاد می شود.
سوختگی شیمیایی (Chemical Burn)
در اثر تماس پوست با مواد اسیدی یا قلیایی رخ می دهد.
مانند:
- جوهر نمک
- اسید باتری
- مواد شوینده
- آهک و سیمان
سوختگی الکتریکی (Electrical Burn)
در اثر عبور جریان برق از بدن ایجاد می شود و ممکن است آسیب داخلی آن بیشتر از ظاهر پوست باشد.
سوختگی ناشی از تشعشع (Radiation Burn)
این نوع سوختگی معمولا بر اثر:
- نور خورشید
- رادیوتراپی
- اشعه های صنعتی
ایجاد می شود.
سوختگی اصطکاکی (Friction Burn)
در اثر کشیده شدن پوست روی سطوح زبر مانند آسفالت ایجاد می شود و ترکیبی از خراش و سوختگی است.
پوست چگونه در سوختگی آسیب می بیند؟
پوست از سه لایه اصلی تشکیل شده است:
- اپیدرم (لایه خارجی)
- درم (لایه میانی)
- هیپودرم یا بافت زیرپوستی
درجات سوختگی
سوختگی در جه یک
فقط لایه اپیدرم درگیر می شود.
علائم:
- قرمزی
- درد
- خشکی پوست
- تورم خفیف
مانند آفتاب سوختگی.
سوختگی درجه دو
آسیب به اپیدرم و بخشی از درم گسترش می باید.
علائم:
- تاول
- درد شدید
- ترشح
- تورم
سوختگی درجه سه
تمام ضخامت پوست تخریب می شود و ممکن است بافت چربی، عضله یا استخوان نیز درگیر شوند.
علائم
- تغییر رنگ سفید، قهوه ای یا سیاه
- کاهش یا از بین رفتن حس درد
- تخریب عمیق بافت
علائم زخم سوختگی
- قرمزی پوست
- درد و سوزش
- تاول
- تورم
- ترشح
- تغییر رنگ پوست
- نکروز یا سیاه شدن بافت
- محدود شدن حرکت اندام
درمان زخم سوختگی:
درمان سوختگی به علت ایجاد، وسعت، عمق و شرایط عمومی بیما بستگی دارد اما می توان گفت که تقریبا پروتکل مشابهی برای درمان وجود دارد.
کنترل درد
داروهای ضد درد می توانند به کاهش ناراحتی بیمار کمک کنند.
شستشوی زخم
تمیز کردن زخم برای کاهش آلودگی و پیشگیری از عفونت ضروری است.
دبریدمان
در برخی بیماران، برداشتن بافت های مرده برای تسریع روند ترمیم ضروری است.
پانسمان زخم سوختگی
نوع پانسمان بر اساس شرایط زخم انتخاب می شود و ممکن است شامل:
- پانسمان فوم
- پانسمان آلژینات
- پانسمان های آنتی میکروبیال
- پانسمان های حاوی نقره
- پانسمان های سیلیکونی
باشد.
درمان عفونت
در صورت وجود عفونت، درمان دارویی و کنترل تخصصی زخم ضروری است.
درمان خای پیشرفته ترمیم زخم
در سوختگی های پیچیده ممکن است از:
- وکیوم تراپی (NPWT)
- جایگزین های پوست (گرافت)
- روش های نوین ترمیم زخم
استفاده شود.
عوراض زخم سوختگی
در صورت درمان نامناسب، سوختگی می تواند منجر به:
- عفونت
- اسکار و بد شکلی
- محدودیت حرکتی
- درد مزمن
- از دست رفتن عملکرد اندام
- بستری طولانی مدت
شود.
چگونه از سوختگی پیشگیری کنیم؟
- رعایت نکات ایمنی در منزل و محل کار
- دور نگه داشتن کودکان از منابهپع حرارتی
- استفاده صحیح از وسایل برقی
- استفاده از تجهیزاتی ایمنی در محل کار
- نگهداری صحیح مواد شیمیایی
- محافظت از پوست در برابر نور خورشید
چه زمانی باید به مرکز و کارشناس ترمیم زخم مراجعه کنیم؟
- ایجاد تاول های وسیع
- ترشح و بوی نامطبوع
- تب
- درد شدید
- تغییر رنگ پوست
- عدم بهبود زخم
- سوختگی ناشی از برق یا مواد شیمیایی
جمع بندی
سوختگی یکی از شایع ترین آسیب های پوستی است که می تواند بر اثر عوامل مختلفی از جمله حرارت، مواد شیمیایی، برق و تشعشعات ایجاد شود.
تشخیص صحیح نوع و شدت سوختگی و انتخاب روش درمان مناسب، نقش بسیار مهمی در پیشگیری از عفونت، کاهش عوارض و بهبود کیفیت زندگی بیماران دارد.
جهت مطالعه بیشتر می توانید به وبلاگ انجمن سوختگی ایران مراجعه کنید.
به جهت مشاوره و ارزیابی زخم سوختگی می توانید به مرکز ترمیم زخم سلامت سازان مراجعه کنید.
